Το πρόγραμμα Μότσαρτ, μέρος προς μέρος

Μέρος πρώτο: Ντον Τζοβάννι

Το πρώτο μέρος αντλεί από τον Ντον Τζοβάννι, την όπερα που έκανε πρεμιέρα στην Πράγα το 1787. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει το Notte e giorno faticar του Λεπορέλλο, το Batti, batti της Ζερλίνα και το ντουέτο Là ci darem la mano για τον Τζοβάννι και τη Ζερλίνα. Η Wikipedia περιγράφει το έργο ως dramma giocoso, ένα μείγμα κωμωδίας, μελοδράματος και υπερφυσικών στοιχείων. Μέρη από τη Μικρή Νυχτερινή Μουσική είναι ενσωματωμένα. Ο Μότσαρτ ολοκλήρωσε αυτή τη σερενάτα στη Βιέννη στις 10 Αυγούστου 1787, ενώ εργαζόταν στη δεύτερη πράξη της όπερας. Η Wikipedia σημειώνει ότι κανείς δεν ξέρει γιατί τη συνέθεσε, γεγονός που την καθιστά ταιριαστή συνοδό της μουσικής των ίδιων μηνών, και παρέχει τη ήσυχη, κομψή μουσική που παρεμβάλλεται ανάμεσα στα τραγουδιστά κομμάτια του προγράμματος.

Μέρος δεύτερο: ό,τι καλύτερο από τις όπερες

Το δεύτερο τμήμα κινείται ανάμεσα σε έργα. Έχει ως άξονά του το Non più andrai του Φίγκαρο, την άρια στην οποία ο Φίγκαρο πειράζει τον νεαρό παζ Κερουμπίνο για τη μελλοντική του ζωή ως στρατιώτη, και το Voi che sapete του ίδιου του Κερουμπίνο. Περιλαμβάνει επίσης τη λεγόμενη άρια της σαμπάνιας του Ντον Τζοβάνι, Fin ch'han dal vino, και το ντουέτο Pace, pace για τη Σουζάνα και τον Φίγκαρο, με ένα Divertimento σε Ρε μείζονα ανάμεσα στα φωνητικά κομμάτια. Σημειώστε ότι ο Μότσαρτ παραθέτει το Non più andrai στη σκηνή του δείπνου του Ντον Τζοβάνι, έτσι η μελωδία είναι ένα ιδιωτικό αστείο ανάμεσα σε δύο όπερες, και ότι το κοινό της Πράγας που αγαπούσε τον Φίγκαρο θα το είχε αναγνωρίσει.

Μέρος τρίτο: Ο Μαγικός Αυλός

Το τελευταίο τμήμα στρέφεται στον Μαγικό Αυλό, ένα γερμανόφωνο Singspiel με ομιλούμενους διαλόγους ανάμεσα στα τραγούδια. Έκανε πρεμιέρα στις 30 Σεπτεμβρίου 1791 στη Βιέννη, δύο μήνες πριν πεθάνει ο Μότσαρτ. Το πρόγραμμα αναφέρει το ντουέτο Bei Männern, το Ach, ich fühl's της Παμίνα και το Ein Mädchen oder Weibchen του Παπαγκένο, και κλείνει με τον Παπαγκένο και την Παπαγκένα. Ένα Divertimento σε Σι ύφεση μείζονα συνοδεύει τα φωνητικά κομμάτια. Ο Παπαγκένο είναι ο γήινος σύντροφος που αποτυγχάνει πλήρως στις δοκιμασίες του ήρωα αλλά ανταμείβεται παρ' όλα αυτά.

Τι σημαίνουν οι τίτλοι

Το πρόγραμμα παραθέτει τα κομμάτια με τις πρώτες τους λέξεις, στα ιταλικά και τα γερμανικά. Λίγες μεταφράσεις βοηθούν, παρμένες από τις περιγραφές των όπερων στη Wikipedia. Δεν θα τις χρειαστείτε για να απολαύσετε τη βραδιά, αλλά εξηγούν γιατί η αίθουσα γελάει σε κάποια νούμερα και σωπαίνει σε άλλα, και δείχνουν πόσο μεγάλο μέρος της βραδιάς είναι κωμικό παρά επίσημο.

• Νύχτα και μέρα μοχθώ: Νύχτα και μέρα σκλαβώνω (Λεπορέλο)
• Χτύπα, χτύπα, ωραίε Μαζέττο: Χτύπα, ω χτύπα με, ωραίε Μαζέττο (Ζερλίνα)
• Là ci darem la mano: Εκεί θα ενώσουμε τα χέρια μας (Τζοβάννι και Ζερλίνα)
• Non più andrai: Όχι άλλο τριγύρισμα (Φίγκαρο)
• Ein Mädchen oder Weibchen: Ένα κορίτσι ή μια γυναίκα (Παπαγκένο)

Γιατί λειτουργεί με δείπνο

Οι όπερες του Μότσαρτ είναι γεμάτες φαγητό και ποτό. Ο Ντον Τζοβάννι περιέχει σκηνή δείπνου, με ορχήστρα στη σκηνή να παίζει δημοφιλείς μελωδίες ενώ ο Ντον τρώει, και η άρια της σαμπάνιας είναι κάλεσμα για γλέντι. Τα κωμικά νούμερα έχουν σύντομες, καθαρές μελωδίες, ώστε να κρατούν έναν χώρο που ταυτόχρονα δειπνεί. Σύντομα αποσπάσματα και πιάτα που φτάνουν ανάμεσά τους ταιριάζουν καλύτερα σε αυτού του είδους τη μουσική από ό,τι μια μεμονωμένη μεγάλη συναυλία, και τα μέρη της σερενάτας ταιριάζουν σε ένα τραπέζι όσο και σε μια σκηνή.

Τι να περιμένετε από τη σκηνοθεσία

Οι τραγουδιστές φορούν ενδυμασίες εποχής, και οι καλεσμένοι περιγράφουν την παράσταση ως συναρπαστική και, κατά στιγμές, χιουμοριστική. Ένας καλεσμένος περιγράφει έναν μικρό χώρο όπου κάθεσαι πολύ κοντά στους ερμηνευτές. Πρόκειται για συναυλία με ενδυμασίες παρά για παραγωγή με σκηνικά, και κάθε απόσπασμα είναι μια σειρά από highlights παρά μια ολόκληρη πράξη.